Ekološka katastrofa koja potresa Pljevlja uzbunila je i mještane sela Zbljevo, u neposrednoj blizini deponije Maljevac đe se odlažu pepeo i šljaka iz Termoelektrane, koji u dopisu dostavljenom Portalu ETV, poručuju da su ozbiljno zabrinuti i uplašeni za zdravlje svojih porodica, jer se svakodnevno iz kamiona rasipa pepeo/prašina, a vjetar taj oblak raznosi zagađujući i vazduh i zemlju.

– Ovo nije „malo prašine“ – ovo je udisanje čestica. Dok se institucije prave da ne vide, mi to gledamo svojim očima i brišemo sa prozora, dvorišta, auta i dječijih kolica – poručuju oni.

Zahtijevaju da se materijal iz Termoelektrane prevozi u zatvorenim/kvašenim uslovima i pod ceradama – bez rasipanja, da se točkovi peru, a put čisti, te da se zabrani istresanje i rasipanje na trasama. Traže i da Komunalna i Ekološka inspekcija izađu na teren odmah, sačine zapisnik i kazne zagađivača.

– Da se postavi i objavi mjerenje PM10/PM2.5 na ugroženim tačkama i javno objavi ko je odgovoran. Ne tražimo ničiju milost – tražimo pravo na vazduh. Ako neko misli da je normalno da sela i grad budu pod pepelom – neka to napiše svojim imenom i prezimenom – poručili su oni.

I dok su Pljevlja „na nogama“ zbog enormonog zagađenja vazduha, a ljekari pljevaljske bolnice upozoravaju na drastičan rast hospitalizovanih ljudi, pogotovo đece, ali i na povećanje smrtnih slučajeva usljed infarkta iz Elektroprivrede Crne Gore čija je Termoelektrana podružnica, tvrde da su meta ničim izazvane hajke.

Izuzetno visoke koncentracije sumpor-dioksida i ostalih štetnih materija u vazduhu koje utiču na zdravlje bilježe se nakon što je Termoelektrana puštena u probni rad poslije ekološke rekonstrukcije, međutim iz Elektroprivrede tvrde da su one „čak, gotovo 30 odsto niže u odnosu na period prije ulaska u rekonstrukciju i adaptaciju termoenergetskog bloka, odnosno prije planske obustave rada TE“.

Naglasili su i da su mjerenja sprovedena u fazi u kojoj glavni ekološki sistemi još nijesu u funkciji.

Požalili su se i da se, umjesto podrške da nastave i projekat kvalitetno dovedu do kraja, suočavaju sa osudama i nedobronamjernim napadima dijela javnosti, nezabilježenim u 43 godine dugoj istoriji TE Pljevlja, te da se sve dešava u trenutku kada „relevantne činjenice ukazuju na to da su zagađenja izazvana radom termo bloka osjetno manja nego prije osam-devet mjeseci, ili, da budemo do kraja jasni, od početka rada TE“.

– Za divno čudo, sve to vrijeme nije postojala ovakva javna i politička hajka, pa se pitamo kome je i zašto u interesu da osuđuje i omalovažava konkretne rezultate koje, kao kompanija, postižemo na putu ka čistijoj životnoj sredini u gradu koji se sa aerodinamičnim zagađenjima, nažalost, suočava decenijama – saopštili su prije nekoliko dana iz EPCG.

Poručili su i da „je neodgovorno i neprofesionalno sve zdravstvene probleme građana pripisivati uticaju TE“.

– Širenje panike na bazi paušalnih ocjena i usiljenih konstrukcija, bez uporišta u činjenicama, društveno je neprihvatljivo i veoma opasno – saopštili su iz EPCG.

Konstatovali su i da je suština ekološke rekonstrukcije ugradnja i puštanje u rad sistema za odsumporavanje (DeSOx) i denitrifikaciju (DeNOx), koji predstavljaju završnu fazu projekta.

Termoelektrana je u pobni rad puštena bez ovih sistema, a EPCG je tokom probnog rada uspjela da zaradi 11 miliona eura.

Više ljekara Opšte bolnice Pljevlja upozorilo je na ozbiljne posljedice po zdravlje zagađenja vazduha, a poslanik, internista Dane Marković, u Skupštini Crne Gore upozorio je na alarmantne podatke da je u tri dana zabilježeno između pet i sedam srčanih udara, dok je prosjek za cijelu opštinu oko pet takvih slučajeva mjesečno.

U Pljevljima je organizovan i građanski protest, a novi će biti održan danas.

– Dođite da najurimo zagađenje iz Pljevalja – jer tog dana Pljevlja mogu imati najčistiji vazduh u decembru. Ne zato što je sistem radio posao, nego zato što je priroda napravila ventilaciju. A mi ćemo pokazati da ne pristajemo da „čist vazduh“ bude slučaj, nego pravo – poručio je na svom Fejsbuk profilu građanski aktivista Pavle Čolović.

Koliko je situacija u Pljevljima alarmantna pokazala je i jučerašnja rasprava u crnogorskom parlamentu u okviru diskusija o Prijedlogu zakona o posebnim mjerama za zaštitu životne sredine u opštini Pljevlja koji je inicirao poslanik Nikola Rovčanin (Demokrate).

Poslanici i poslanice bili su decidirani da problem zagađenja vazduha neće biti riješen jedinom konkretnom mjerom za kojom su državne vlasti posegnule prethodnih dana – zatvaranje kotlarnice u Skerlićevoj ulici, što zapošljeni odbijaju. Tokom diskusije niko nije sporio da je kotlarnica zagađivač, ali je upozoreno da će njenim gašenjem 400 stanova usred zime ostati bez grijanja.

O odgovornosti za alarmantno zagađenje vazduha u Pljevljima odlučivaće i pravosudne instirucije – ekološki aktivista Milorad Mitrović podnio je krivičnu prijavu protiv odgovornih u Termoelektrani i više institucija, stavljajući im na teret niz krivinih djela – od zloupotrebe službenog položaja, zagađivanja životne sredine, nepreduzimanja mjera zaštite životne sredine, oštećenja životne sredine do izazivanja opšte opasnosti.

Krivične prijave podnijeli su i Nenad Rubežić, diplomirani inženjer građevine i Saša Ječmenica, diplomirani pravnik i nezavisni odbornik u Skupštini opštine Pljevlja. Oni terete šest osoba i drugih odgovornih koji su odobrili probni rad Termoelektrane, optužuju ih za više krivičnih djela – od zloupotrebe službenog položaja i falsifikovanja službene isprave do zagađenja životne sredine.