Gotovo dvije trećine građana Crne Gore tokom 2025. godine izdvajalo je novac za pomoć drugima, bilo kroz donacije dobrotvornim organizacijama, direktnu pomoć ljudima u potrebi ili davanja iz vjerskih razloga. Podaci World Giving Reporta 2026 pokazuju i da je u Crnoj Gori posebno izražena direktna pomoć pojedincima, dok je ukupni nivo izdvajanja, posmatran kroz tri oblika davanja, iznad evropskog prosjeka.

Prema podacima organizacije Charities Aid Foundation (CAF), 63 odsto stanovništva Crne Gore dalo je novac u najmanje jednom od tri posmatrana oblika tokom 2025. godine. Dobrotvornim organizacijama doniralo je 36 odsto građana, direktno ljudima kojima je pomoć potrebna 45 odsto, dok je 24 odsto davalo novac putem vjerskih organizacija ili iz vjerskih razloga.

Istraživanje je dio globalnog World Giving Reporta 2026, kojim je obuhvaćeno više od 60.000 ljudi u 105 zemalja. Ispitanici su početkom 2026. godine odgovarali o svojim davanjima tokom prethodne godine.

Direktna pomoć najzastupljenija

Podaci za Crnu Goru pokazuju da je direktna pomoć ljudima u potrebi najčešći oblik novčanog davanja.

Takvu vrstu pomoći pružilo je 45 odsto stanovništva, dok je dobrotvornim organizacijama novac doniralo 36 odsto građana.

Razlika se vidi i kada se posmatra udio prihoda. Građani Crne Gore su u prosjeku izdvajali 0,6 odsto prihoda za direktnu pomoć ljudima u potrebi, 0,3 odsto za dobrotvorne organizacije i 0,2 odsto putem vjerskih kanala. Zbir prosječnih izdvajanja kroz ova tri oblika iznosi 1,1 odsto prihoda.

Takva struktura razlikuje se od evropskog prosjeka. U Evropi je doniranje dobrotvornim organizacijama najčešći oblik davanja — to je tokom 2025. činilo 38 odsto stanovništva, dok je direktno ljudima u potrebi pomagalo 26 odsto, a 14 odsto davalo je novac iz vjerskih razloga. Globalno je, nasuprot tome, upravo direktna pomoć najčešći oblik novčanog davanja.

Izdvajanja iznad evropskog prosjeka

CAF procjenjuje da su ljudi širom svijeta tokom prošle godine u prosjeku za različite oblike davanja izdvojili oko jedan odsto prihoda, dok je evropski prosjek bio 0,6 odsto.

Evropa je time, prema ovom kriterijumu, region sa najmanjim prosječnim izdvajanjima među obuhvaćenim djelovima svijeta. U Africi je, na primjer, prosjek iznosio 1,6 odsto prihoda.

Podaci za Crnu Goru tako ukazuju da je prosječno izdvajanje kroz tri posmatrana oblika pomoći iznad evropskog, ali i nešto iznad globalnog prosjeka.

Za poređenje, u Hrvatskoj je 68 odsto građana dalo novac u najmanje jednom obliku, dok su ukupna izdvajanja iznosila oko 0,8 odsto prihoda. Hrvatska je po tom pokazatelju bila među vodećim članicama Evropske unije, iza Rumunije, gdje su ukupna davanja iznosila oko 0,9 odsto prihoda.

Gotovo trećina građana pomagala nakon katastrofa

CAF-ovi podaci daju i širu sliku spremnosti građana Crne Gore da pomognu u kriznim situacijama.

Tokom posmatranog perioda 29 odsto građana davalo je novac za pomoć nakon katastrofa, dok je 18 odsto pomagalo žrtvama katastrofa izvan Crne Gore.

Volonterski je bilo angažovano 14 odsto stanovništva, a prosječno vrijeme volontiranja iznosilo je 4,1 sat po osobi prema metodologiji istraživanja.

Izvještaj ukazuje i na vezu između spremnosti na davanje i osjećaja pripadnosti zajednici. Prema CAF-u, u zemljama u kojima više od 80 odsto građana osjeća snažnu pripadnost lokalnoj zajednici, prosječna izdvajanja za pomoć drugima tri puta su veća nego u državama u kojima takav osjećaj ima manje od polovine stanovništva.

Veća primanja ne znače nužno i veće davanje

Jedan od zanimljivijih zaključaka globalnog istraživanja jeste da ekonomski razvijenije zemlje nijesu nužno i najdarežljivije kada se donacije mjere kao udio prihoda.

Na vrhu globalne liste nalazi se Nigerija, gdje se za dobrotvorne organizacije, direktnu pomoć ljudima i vjerske svrhe u prosjeku izdvaja 2,8 odsto prihoda. Deset zemalja sa najvećim prosječnim udjelom davanja nalaze se u Africi i Aziji i pripadaju grupama zemalja sa nižim nivoima dohotka.

Rezultati za Crnu Goru zato pokazuju specifičan obrazac solidarnosti: relativno visok udio stanovništva daje novac, ali je još izraženija sklonost da se pomoć pruži direktno ljudima kojima je potrebna, umjesto isključivo preko organizovanih dobrotvornih kanala.

U poređenju sa evropskim prosjekom, građani Crne Gore izdvajaju veći dio svojih prihoda za različite oblike pomoći, što zemlju svrstava među evropska tržišta u kojima je lična finansijska solidarnost značajno izražena.