Do opštih lokalnih izbora zakazanih za jun sljedeće godine, čelnicima više opština isteći će četvorogodišnji mandati, pa će tamošnji parlamenti morati ili opet da ih biraju na funkciju ili da ta mjesta popune novim ljudima. Međutim, te procese mogli bi da prate problemi zbog nesuglasica u nekim vladajućim koalicijama na lokalnom nivou.

Jedan od pomenuta dva zadatka čeka skupštine u Mojkovcu, Tivtu, Plužinama, Žabljaku, Bijelom Polju, Baru, Danilovgradu, Pljevljima, Plavu i Zeti.

Zbog neusklađenosti propisa, mandat prvim ljudima lokalnih samouprava teče nezavisno od mandata odbornicima u parlamentima.

U Prijestonici Cetinje i opštinama Mojkovac i Petnjica posljednji lokalni izbori održani su 5. decembra 2021. godine, a čelnici tih samouprava izabrani su nedugo potom, što znači – da im je istekao četvorogodišnji mandat.

Mojkovac bez prvog čovjeka

Gradonačelnik Cetinja Nikola Đurašković (SDP) i prvi čovjek Petnjice Samir Agović (DPS) reizabrani su na funkcije 28. januara i 2. februara, dok je čelniku Mojkovca Vesku Deliću (NSD) mandat istekao 1. februara, ali još nema najava kad bi mogla da se održi sjednica tamošnje skupštine na kojoj će se birati predsjednik opštine.

“Mojkovačka vladajuća koalicija do sad nije razmatrala mogućnost ponovnog izbora predsjednika opštine”, rekao je “Vijestima” u utorak šef Skupštine opštine (SO) Mojkovac Marko Janketić (Demokrate).

On je naveo da je Zakonom o lokalnoj samoupravi (član 209a) propisano da SO nastavlja da obavlja nadležnosti do potvrđivanja mandata odbornika izabranih na opštim lokalnim izborima koji će se održati u junu 2027, a da “u istom članu nije određeno imperativnom normom da se predsjednik opštine mora ponovo birati”.

“Tim članom ostavljena je mogućnost da se predsjednik opštine može ponovo birati. Mandat izabranih lica traje najkasnije 60 dana od dana potvrđivanja mandata odbornika izabranih na opštim lokalnim izborima. Do ovog trenutka, na nivou koalicije nijesmo razmatrali mogućnost ponovnog izbora na mjesto predsjednika opštine. Lokalna vlast usmjerena je na donošenje odluka i realizaciju kapitalnih projekata koji će trajno promijeniti izgled Mojkovca i rezultirati privrednim i demografskim oporavkom”, poručio je Janketić.

Delić je, prema nepravosnažnoj presudi Višeg suda u Podgorici, proglašen krivim i osuđen na uslovnu kaznu od pola godine zatvora jer je 2022. postavio načelnike Komunalne policije i Službe zaštite i spasavanja u Mojkovcu iako je znao da ne ispunjavaju zakonske uslove. On je prvi predsjednik neke opštine koji je dobio nepravosnažnu zatvorsku kaznu za nezakonito zapošljavanje.

Janketić tvrdi da ni povodom toga iz vladajuće koalicije nije bilo inicijativa da se Delićeva pozicija razmatra, podsjećajući da je presuda nepravosnažna.

Gdje može biti nevolja

Krajem ove i početkom 2027. mandat ističe i predsjednicima opština Tivat, Plužine, Žabljak, Bijelo Polje, Bar, Danilovgrad, Pljevlja, Zeta i Plav.

Prvom čovjeku Danilovgrada Aleksandru Grguroviću mandat se završava 3. decembra, Plužina Slobodanu Deliću (SNP) 8. decembra, Zete Mihailu Asanoviću (DNP) 16. decembra, a čelniku Žabljaka Radošu Žugiću (Durmitorska inicijativa) 30. decembra.

Predsjedniku Opštine Bar Dušanu Raičeviću (DPS) mandat ističe 11. januara 2027, prvom čovjeku Tivta Željku Komnenoviću (Narod pobjeđuje) 23. februara naredne godine, a čelniku Bijelog Polja Petru Smoloviću (DPS) ističe 10. januara 2027.

U Baru već duže traje kriza vlasti i spor unutar vladajuće koalicije između DPS-a i SD-a, što je često bila tema sjednica tamošnjeg parlamenta. Iako su obje partije tvrdile da raskola nema, političke tenzije su kulminirale krajem decembra tokom rasprave o opštinskom budžetu. Predsjednik SO Branislav Nenezić (SD) odbio je osam predloga predsjednika Opštine Raičevića, optužujući ga za kršenje Poslovnika i nepoštovanje Skupštine. Nakon pauze, Raičević se izvinio odbornicima i povukao sve predloge.

Kad je riječ o Tivtu, tamo su odnosi između konstituenata vlasti već duže poremećeni, posebno između građanskih listi “Narod pobjeđuje” (NP) i Tivatska akcija (TA), odnosno NP-a i NSD-a.

U bjelopoljskoj opštini situacija je specifična, s obzirom na to da je Bošnjačka stranka (BS) ispostavila DPS-u niz zahtjeva za opstanak njihove tamošnje vladajuće koalicije. BS od DPS-a traži, između ostalog, mjesto prvog čovjeka Bijelog Polja. Dio tamošnje vlasti su SD i SDP. Ukoliko lokalni DPS ne prihvati njihove zahtjeve, BS će partnere, kako su najavili, potražiti među činiocima državne vlasti, čiji je dio.

U aprilu naredne godine mandat ističe predsjedniku Opštine Pljevlja Dariju Vranešu (NSD), ukoliko ne bude smijenjen ranije. Kako su “Vijesti” nedavno objavile, PES je zatražio krajem januara, na sastanku dijela konstituenata vlasti u Pljevljima, razrešenje Vraneša.

Da bi ga vlast smijenila bez podrške opozicije, potrebno je da to podrži najmanje 18 njenih odbornika od ukupno 23. Međutim, to je neizvjesno s obzirom na unutrašnja neslaganja u vlasti.

Mandat čelniku Plava Nihadu Canoviću (SD) ističe 24. aprila naredne godine, ali u toj opštini nema sukoba unutar vladajuće koalicije.

Ko je „miran“

Za razliku od navedenih lokalnih samouprava, u drugima četvorogodišnji mandati njihovim čelnim ljudima ne ističu prije juna 2027. Predsjednik Opštine Kolašin Petko Bakić (Demokrate) izabran je na tu funkciju 3. novembra 2023, a mandat do termina opštih lokalnih izbora ne završava se ni čelnicima Tuzi, Šavnika, Podgorice, Nikšića, Herceg Novog, Gusinja, Budve, Andrijevice, Kotora…

Za predsjednika Opštine Tuzi Lindon Đeljaj (Albanska alternativa) izabran je 1. decembra 2023. Prvi čovjek Šavnika Jugoslav Jakić reizabran je na funkciju glasovima odbornika DPS-a i SD-a 19. februara prošle godine godine. To što su ga izabrali odbornici kojima je mandat prestao (u tom trenutku) prije skoro tri godine, Jakiću nije bilo sporno jer, kako je tada kazao, odbornicima po zakonu traje mandat sve dok ne budu izabrani novi. U toj opštini još nijesu završeni lokalni izbori koji su započeli u jesen 2022.

Predsjednik Opštine Rožaje Rahman Husović (BS) na poziciju je reizabran 26. decembra 2023. U Podgorici je, nakon krize vlasti i vanrednih izbora, za gradonačelnika, 29. decembra 2024. izabran Saša Mujović (PES). Za novog/starog predsjednika Opštine Nikšić 3. juna 2025. izabran je Marko Kovačević (NSD), a Stevan Katić (Demokrate) 9. juna iste godine za prvog čovjeka Herceg Novog.

Funkcioner BS-a Sanel Balić izabran je za čelnika Gusinja 1. novembra 2024. Iako mu mandat ne ističe prije izbora 2027, u toj opštini moglo bi doći do promjena na čelnoj poziciji do tada. Kako su “Vijesti” objavile prije nekoliko dana, ako BS prekomponuje vlast u Bijelom Polju na način da raskine saradnju s tamošnjim saveznicima, dio njih mogao bi da joj se na isti način revanšira u Gusinju. Prema nezvaničnim informacijama redakcije, SD, koji je dio vladajuće koalicije u toj opštini, u svojim redovima već je razgovarao o takvom scenariju, ali je imao i neformalne kontakte s DPS-om i Albanskim forumom.

Nikola Jovanović (“Budva naš grad”) izabran je za predsjednika Opštine Budva 6. februara 2025, Đole Lutovac (PES) za čelnika Berana 3. februara prošle godine, Željko Ćulafić (SNP) za prvog čovjeka Andrijevice 21. septembra 2024, a Genci Nimanbegu (Forca) za predsjednika Opštine Ulcinj 30. maja 2024.

Vladimir Jokić (Demokrate) za predsjednika Opštine Kotor izabran je 6. marta 2025. Međutim, politička situacija u Kotoru zakomplikovala se zbog neusklađenosti dva člana istog zakona, iz čega proizlazi da je u pravu i DPS koji tvrdi da je tamošnji parlament, konstituisan krajem decembra, trebalo da u roku od mjesec izabere predsjednika te opštine – i prvi čovjek Kotora koji kaže da nije nastupio nijedan od uslova da bi trebalo da se glasa opet o tome.

Pravnici s kojima su “Vijesti” razgovarale navode da je u Kotoru nastala pravna zavrzlama i da je tačno da Jokiću, koji je na funkciju ponovo izabran prije skoro godinu, mandat traje četiri godine, ali da je tačno i da se predsjednik opštine bira najkasnije u roku od 30 dana od konstituisanja lokalnog parlamenta.