Iako već dugo nema nikakvih zvaničnih informacija u kojoj je fazi dugo najavljivana reaktivacija Aerodroma Berane, na potpuno izmijenjenoj internet stranici projekta osvanuli su konkretan rok otvaranja i detaljne najave buduće infrastrukture. Prema novoj prezentaciji, prva faza aerodroma trebalo bi da bude otvorena 2029. godine, kada bi trebalo da budu završeni terminal, pista, kontrolni toranj i pristupne saobraćajnice.

„Prva faza aerodroma biće otvorena 2029. godine. Kompletna infrastruktura – terminal, pista, kontrolni toranj i pristupne saobraćajnice – biće predata u planiranom roku“, navodi se na sajtu Aerodroma Berane.

Iako su navedeni rok i brojni detalji budućeg kompleksa, javnosti nije poznato na osnovu kojih dozvola, ugovora i izvora finansiranja su utvrđeni. Vlada nije saopštila da li stoji iza rokova objavljenih na sajtu, da li je predstavljeni koncept dobio saglasnost nadležnih institucija niti kada bi izgradnja mogla da počne.

Bankar je pokušao da dobije dodatna pojašnjenja od njemačkog investitora Maika Štajnmilera, ali on nije bio dostupan za izjavu o projektu.

Prva faza 2029, ali bez detaljnog plana realizacije

Nova internet stranica nosi oznaku „u izradi“ , ali ne sadrži informacije o trenutnom statusu radova, izvođačima, građevinskim dozvolama, vrijednosti investicije i dinamici realizacije.

Ipak na sajtu piše da bi 2029. godine trebalo da budu završeni svi ključni djelovi aerodromske infrastrukture: terminal, pista, kontrolni toranj i pristupni putevi.

Novi koncept znatno je detaljniji i tehnološki ambiciozniji od ranije javno predstavljanih planova. Aerodrom Berane sada se na sajtu označava kao aerodrom klase 4E prema standardima Međunarodne organizacije civilnog vazduhoplovstva – ICAO.

To se razlikuje od ranijih izjava Štajnmilera, koji je u junu 2025. godine govorio o međunarodnom aerodromu kategorije 4D. Nije poznato da li prelazak sa oznake 4D na 4E znači da je u međuvremenu izrađeno novo tehničko rješenje i da li je ono usaglašeno sa državnim i lokalnim institucijama.

Hotel sa pet zvjezdica, AI sistem i biometrijsko ukrcavanje

Prema novoj prezentaciji, terminal bi trebalo da bude projektovan po konceptu „Zero Friction Travel“, uz tvrdnju da put od ulaska u zgradu do izlaza za ukrcavanje neće trajati duže od 25 minuta, bez obzira na broj putnika.

Planirani su dvije premijum čekaonice, deset prodavnica i restorana, hotel sa pet zvjezdica neposredno povezan sa terminalom, krovna terasa i zatvorena zelena zona.

Najavljeno je i biometrijsko ukrcavanje bez upotrebe dokumenata od dolaska na aerodrom do ulaska u avion, kao i korišćenje Starlink satelitske mreže za komunikaciju i razmjenu podataka na cijelom aerodromskom kompleksu.

Operativnim procesima trebalo bi da upravlja sistem vještačke inteligencije ARIA – „Airport Real-time Intelligence Architecture“. Prema navodima sa sajta, sistem bi u realnom vremenu koordinirao kretanje aviona, putnika i prtljaga, rad zaposlenih i upravljanje infrastrukturom.

Aerodrom je predstavljen i kao potpuno energetski nezavisan i klimatski neutralan objekat. Tvrdi se da bi autonomni sistem proizvodnje čiste energije omogućio neprekidan rad bez oslanjanja na spoljnu elektroenergetsku mrežu i konvencionalna goriva. Na sajtu, međutim, nijesu navedeni tehnološki partneri, izvođači niti studije koje potvrđuju izvodljivost najavljenih rješenja.

Najavljen četvorotračni put do Podgorice

Jedna od najvećih novina je najava izgradnje četvorotračne brze saobraćajnice koja bi Aerodrom Berane povezala sa Podgoricom za 35 minuta, dok bi putovanje do jadranske obale trajalo jedan sat.

Nijesu objavljeni trasa i dužina planiranog puta, procijenjena vrijednost investicije, način finansiranja niti informacija o tome ko bi bio nadležan za njegovu izgradnju. Vlada se nije oglasila ni povodom ove najave.

Na sajtu se navodi i da bi Aerodrom Berane po otvaranju bio povezan sa 11 država, među kojima su Njemačka, Danska, Švedska, Austrija, Švajcarska, Italija, Turska, Izrael i Ujedinjeni Arapski Emirati. Konkretne avio-kompanije, linije i planirana učestalost letova nijesu objavljeni.

Izostalo objašnjenje države

Institucionalna tišina posebno je značajna jer su Vlada Crne Gore, Opština Berane i Steinmüller još u aprilu 2023. godine potpisali Memorandum o valorizaciji projekta „Air Park Berane“. Projekat je tada predstavljen kao investicija koja bi, osim ponovnog aktiviranja aerodroma, obuhvatila otvaranje dvije fabrike na području Berana.

Fabrike se na novoj internet prezentaciji više ne pominju. Izostavljene su i ranije isticane najave o zapošljavanju približno 3.000 radnika, minimalnoj plati od 1.500 eura, izgradnji autobuske stanice i apartmanskog naselja.

Njihovo uklanjanje sa sajta ne dokazuje da se od tih djelova projekta definitivno odustalo, ali potvrđuje da je način na koji se projekat predstavlja javnosti značajno promijenjen.

Nova stranica pokazuje precizan rok otvaranja i brojne detalje budućeg aerodroma, ali nema odgovora koje su dozvole pribavljene, kada počinju radovi i da li Vlada podržava koncept i rokove koji se objavljuju u ime projekta.

U julu počela prva ispitivanja tla

Podsjetimo Kompanija Aerodrom Berane d.o.o. saopštila je u maju da  počinju prvi fizički radovi na prostoru beranskog aerodroma nakon više od tri decenije, čime projekat reaktivacije aerodroma ulazi u operativnu fazu.

Kako je navodeno u saopštenju kompanije, riječ je o početku geotehničkih istraživanja na lokaciji budućeg aerodroma, koja će trajati između četiri i pet dana, a izvodiće ih dva specijalizovana tima za bušenje.